Ζοφεροί καιροί

%ce%ae%cf%87%ce%bf%ce%b9

Είναι κλασσικό φαινόμενο,όταν συμβαίνουν τραγικά ή και παράλογα γεγονότα γύρω μας ,να αρχίζει το ευχολόγιο ή και ο ηθικισμός,του τύπου ‘ειρήνη σε όλο τον κόσμο,να αλλάξουμε πρώτα τον εαυτό μας και μετά τον κόσμο’ και πάει λέγοντας..
Είναι μιά βασική ανάγκη της ανθρώπινης ύπαρξης να νοιώθει σταθερότητα δηλαδή την ΄γη κάτω από τα πόδιά της’..οπότε ψάχνει να βρει και τα αίτια του παραλογισμού,μέσα απο την ηθικολογία.. Σε αυτό έχουν συμβάλει και διάφορες θεωρίες συνήθως τελεολογικές ,που θεωρούν την ‘πρόοδο’ κάτι το δεδομένο γιά την ανθρωπότητα…Ετσι από την μιά πλευρά έχουμε την θεωρία του ‘εκσυγχρονισμού’ και από την άλλη την ‘θεωρία των σταδίων’ που και οι δυό συγκλινουν και στην βασική τους σύλληψη,αλλά και στο γεγονός πως σταθερά διαψεύδονται.. Οσα συμβαίνουν τώρα στον κόσμο και στην ‘γειτονιά’ μας στην ουσία πάντα συνέβαιναν,απλά συνδυάζονταν και με θετικά ιστορικά γεγονότα,που εξισορροπούσαν εν μέρει την κατάταση..
Η ιστορική περίοδος που περνάμε,έχει τα δικά της χαρακτηριστικά,που ανήκουν στις ζοφερές περιόδους της ανθρωπότητας,με μεγάλη γεωπολιτική αστάθεια,παγκόσμια οικονομική κρίση,έντονο το αίσθημα του φόβου,αλλά και μεγάλη απόσυρση των κοινωνιών,σε μιά ‘έσω-στροφή’ που οδηγεί στον κατακερματισμό ,στην απάθεια και στην προσπάθεια ατομικής επιβίωσης ,και με παντελώς υποβαθμισμένο το αίσθημα του ανήκειν ή της συλλογικότητας…Η διάρρηξη της κοινότητας είναι εμφανέστατη..
Συγχρόνως διαπιστώνεται μια μεγάλη έκπτωση από την πλευρά των διανοουμένων. Οι μεν αστοί διανοούμενοι (και εννοούμε τους σοβαρούς εκπροσώπους της αστικής τάξης,και οχι κάθε γραφική περσόνα,που λογίζεται ως διανοούμενος)προσπαθώντας να καλύψουν το διαφαινόμενο κενό εκπροσώπησης,ειδικα στην Ευρώπη,διακατέχονται από μιά αισθητικοποίηση της ‘Ευρωπαϊκής ιδέας’ ,που αγγίζει τα όρια του Γερμανικού ‘ιδεαλιστικού ρομαντισμού’ με ολίγο Γαλλικό εσάνς..που οδηγεί στην επίκληση της ‘σωτηρίας του κόσμου’μέσα απο την ‘ασφάλεια και την ενίσχυση της ευρωπαϊκης ιδέας’. 
Από την άλλη πλευρά οι διανοούμενοι της Αριστεράς,είτε έχουν ενσωματωθεί πλήρως,είτε προσπαθούν αμήχανα να ερμηνεύσουν τα γεγονότα,ξεκομμένοι όμως από τις κοινωνίες.. Αυτό το βλέπουμε και στην Ελλάδα,οπου σε μια ζοφερή περίοδο έχει επικρατήσει ένας βαθειά αντιδραστικός λούμπεν μικροαστισμός που εκπροσωπείται από μια αυτοπροσδιοριζόμενη ‘αριστερή κυβέρνηση’ η οποία το μόνο που κάνει ειναι να προσπαθεί ως κακό αντίγραφο,να εκπροσωπήσει τον αστισμό,αλλά και αυτό το πράττει με τον πλέον χυδαίο και αντιδραστικό τρόπο...

Φαίνεται πως ζούμε ,άλλη μιά ‘εποχή τεράτων’,στην οποία ενώ ήδη έχει επικρατήσει η αντιδραστικη μετα-δημοκρατία,άλλοι φανατασιώνουν επιστροφές στις αξίες του ‘Διαφωτισμού’-που έχει πεθάνει εδώ και πολλά χρόνια στα Αουσβιτς-και άλλοι τεράστιες ανατροπές,ενώ οι ‘μάζες’ βρίσκονται στο περιθώριο..
Ετσι και ενώ το κυρίαρχο συναίσθημα ειναι η αμηχανία ,αρχίζουν τα μελό ευχολόγια , H Hanna Arrendt στα συναρπαστικά της δοκίμια ,που εκδόθηκαν το 1968 με τον τίτλο ‘Men in Bad Times’ ,στο δοκίμιό της για τον Βάλτερ Μπένγιαμιν ,αναφέρει χαρακτηριστικά , στα οσα είχε γράψει ο Μπένγιαμιν γιά τον Καρλ Κράους : ‘Στο δοκίμιό του γιά τον Καρλ Κράους,ο Μπένγιαμιν εξέτασε και αυτό το ζήτημα :Στέκει άραγε ο Κράους στο ‘κατώφιλι μιάς νέας εποχής’?’Αλλοίμονο όχι..Στέκει στο κατώφλι της Εσχατης Κρίσης…Και στο κατώφλι αυτό έστεκαν πράγματι, όλοι όσοι έγιναν αργότερα οι Δάσκαλοι της ‘νέας εποχής’:είδαν το χάραμα μιάς νέας εποχής,κατά βάσιν ως παρακμή και θεώρησαν την Ιστορια,μαζι με την παράδοση,που οδήγησε σ’αυτην την παρακμή ,πεδίο ερειπίων’.
Στην υποσημείωση 26 η Arrendt παραθέτει απόσπασμα από το ποιημα του Μπρέχτ ‘Για τον φτωχό Μπ.Μπ.’ :Aπό τις πόλεις αυτές θα απομείνει αυτό που φυσούσε ανάμεσά τους ο αέρας.!Το σπίτι ευθυμεί εκείνον που τρώει :Eκείνος το αδειάζει..Το ξέρουμε πως είμαστε προσωρινοί και μετά από μας θα ακολουθήσει κάτι ανάξιο λόγου’..
Επιστρέφοντας στο κανονικό κείμενο η Arrendt συνεχίζει :’Kανένας δεν το εξέφρασε αυτό σαφέστερα από τον Μπένγιαμιν στο κείμενό του ‘Θέσεις για την φιλοσοφία της Ιστορίας’ και πουθενά ο Μπένγιαμιν δεν το είπε πιό απερίφραστα από όσο σε ένα γράμμα του από το Παρίσι με χρονολογία 1935 :‘Στην πραγματικότητα ,δεν αισθάνομαι καμία υποχρέωση να προσπαθήσω να ξεμπλέξω αυτήν την κατάσταση του κόσμου..Πάνω στον πλανήτη μας,πολλοί πολιτισμοί εξαφανίστηκαν μέσα στο αίμα και στην φρίκη..Φυσικά πρέπει να ευχόμαστε να ζήσει μιά μέρα ο πλανήτης μας έναν πολιτισμό,που θα έχει εγκαταλείψει το αίμα και την φρίκη..πράγματι τείνω να υποθέσω,πως ο πλανήτης μας το περιμένει αυτό…Αλλά είναι πολύ αμφίβολο αν εμείς μπορούμε να του κάνουμε ένα τέτοιο δώρο,στα εκατοστά ή στα τετρακοσιοστά εκατομμυριοστά του γενέθλια..Κι αν δεν το κάνουμε ο πλανήτης θα τιμωρήει όλους εμάς,τους άφρονες καλοπροαίρετους,δωρίζοντάς μας την έσχατη κρίση’...
Σε αυτή την αναφορά της Arrendt,ταιριάζει η Θέση XVIII του Μπένγιαμιν : XVIII «Σε σχέση με την ιστορiα της οργανικής ζωής πάνω στη γη» γράφει ένας σύγχρονος βιολόγος, «οι πενιχρές πενήντα χιλιετίες του homo sapiens αναλογούν σε δύο δευτερόλεπτα στο τέλος μιας μέρας εικοσιτεσσέρων ωρών. Η συνολική ιστορία της πολιτισμένης ανθρωπότητας θα συμπλήρωνε σ’ αυτή την κλίμακα το ένα πέμπτο του τελευταίου δευτερολέπτου της τελευταίας ώρας». Ο χρόνος του τώρα [jetztzeit], το οποίο ως μοντέλο του μεσιανικού χρόνου περιλαμβάνει την ιστορία ολόκληρης της ανθρωπότητας σε μια τερατώδη συντομογραφία, συμπίπτει με απόλυτη ακρίβεια με εκείνο το μέγεθος που έχει η ιστορία της ανθρωπότητας μέσα στο σύμπαν.»’
Μέσα σε αυτό το ‘τοπίο’ περισσότερο απ’όλα ταιριάζει το περίφημο Abschied (Αποχαιρετισμός) του Mahler,δηλαδή το τελευταίο μέρος απο το αριστούργημα ‘Το Ταξίδι της Γης’-Das Lied von der Erde »
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s